r/felsefe • u/benioku_md • 9h ago
r/felsefe • u/ModMcModfacejfMsu • Jan 01 '26
/r/felsefe’ye değgin 📜 r/felsefe Kuralları 2026
Herkese Mutlu Yıllar! Yeni yılda moderatör takımı olarak biz de yeni bir başlangıç yapalım dedik. Aslen kurallarda değişen bir şey yok ancak zamanla birikmiş küçük değişimler var ve kuralların uygulanma şeklinde de bazı değişiklikler fark edebilirsiniz. Bu postun amacı kurallar ve nasıl uygulanacakları hakkında kullanıcılarımızı bilgilendirmek ve şeffaflık sağlamak.
1. Hakaret
Bir felsefe topluluğu olarak düşünce özgürlüğünü korumak büyük bir değerimiz ve bu doğrultuda, özellikle yorumlarda, minimum moderasyondan yanayız. Bir çok argo tabir, küfür ve saldırıya göz yumuyoruz ancak kırmızı çizgimiz şahsa hakaret. Bizimki de dahil bazı ülkelerde bunun suç dahi olabilmesinden ziyade şahsa hakaret, sağlıklı tartışma ortamlarına düşmandır. Bir düşünceyi değil de bir kişiyi karalayan paylaşımlar kaldırılacak, paylaşanlar uyarılacak ve bu konuda gelişme göstermeyenler önce geçici olarak, sonradan ise temelli olarak banlanacaktır.
Bazı şahsa hakaret barındıran tartışmalarda iki tarafın da halinden memnun olduğu ve küfürlerin arasında gerçekten fikirlerin çatıştığı durumlar olabiliyor. Bu tarz durumlarda yine göz yumabiliriz ancak taraflardan birinin diğerini reportladığı anda artık iki tarafın da halinden memnun olduğundan söz edilemez ve tartışmadaki şahsi hakaretler kural ihlali haline gelir.
2. İçerik
Felsefe, doğası gereği her konuya değinebilir. Bilim, Din, Dil, Matematik, Kültür, Politika, Psikoloji, Sanat, Tarih, Teknoloji... Bu sebeple içerikte konuyu ve stili neredeyse tamamen serbest bırakıyoruz. İnanılmaz derecede felsefeden yoksun bir paylaşıda bulunmayı başarsanız (π sayısının tamamı, kuru pastoral şiir, GIF formatında Shrek 2) bile nitelikli bir postsa yine dokunmayabiliriz. Shrek yasak mı diye sormayın, bilmiyorum.
Sadece, din konusunda içeriğin özellikle felsefi olmasına dikkat ediyoruz. Bu ayrımcılığımızın sebebi pratik. Öncelikle, din konusunda paylaşım yapmak isteyenlerin katılabileceği başka subredditler mevcut. Burada tamamen serbest bırakıldığında birkaç dinin birkaç yorumu ile ilgili paylaşımlar diğer konulardaki paylaşımların alanını ciddi bir şekilde daraltabiliyor. Aynı problemi ileride durmadan paylaşılan matematik teoremi ispatları ile yaşarsak ona da bir düzenleme getirebiliriz.
Önceden moderatör ekibine danışılmadan paylaşılan reklam sayılabilecek içerikler çoğunlukla kaldırılır.
Güldürü konusunda pek bir şey kısıtlamıyoruz ama, eEEeee şöyle yaani.. ne kadar komikseniz o kadar saçmalayabilrsiniz gibi? . . . Aynen.
3. Efor
Üzerinde ter dökülmüş 1 paylaşım hazırlanana kadar Elon Musk tuvaletinden 50 tane anlamsız 4 kelimelik soru paylaşabilir. Bunlar anlamlı tartışmalara yol açmazken anlamlı paylaşımları da boğar. Bu eforsuz paylaşım seline baraj çekmek için her paylaşımdan beklediğimiz minimum bir kalite var.
"X hakkında ne düşünüyorsunuz?" formatında paylaşımlar yeterli değil. Sorunuz varsa daha detaylı bir şekilde sormanızı veya kendi görüşlerinize de değinmenizi veya herhangi bir şekilde bize bunun gerçek bir soru olduğunu hissettirmenizi istiyoruz. Alıntı paylaşıları için de kendini taşıyabilecek bir alıntıysa bile en azından kaynak vermenizi, ideal olarak ise context ve kendi yorumunuzu katmanızı istiyoruz.
Aynı şeyleri yorumlarda da görmeyi tercih ederiz ancak aynı sorunlara yol açmadıkları için eforsuz paylaşımların aksine eforsuz yorumları kaldırmıyoruz.
Uygulama
Kuralları açıkladıktan sonra şeffaflık için nasıl uygulandıklarına da değinmek gerek. Kurallara uymayan paylaşımlar ve yorumlar kaldırılır, tekrarlı durumlarda kullanıcı uyarılır, kural ihlallerinin devamında geçici ban uygulanır ve en son hala kurala uymayan kullanıcı kalıcı olarak banlanır. Bu süreçte verilen her karar bir moderatör tarafından onaylanana kadar kesinleşmez.
Aynı zamanda moderatörlükte bize yardımcı olan bir botumuz var. Genç ve karması az olan hesapların postlarını ve yorumlarını paylaşmadan bir moderatörün onayını bekliyor. Bunun amacı art niyetli insanların yeni bir hesap açarak suba erişmesini engellemek. Art niyetli olmadığını kestirebildiğimiz yeni kullanıcılara bazen "Onaylı Üye" flairi veriyoruz. Bu flairin amacı hesap olgunlaşana kadar bu engellere takılmasını önlemek. Almak isterseniz bize ulaşabilirsiniz.
Kısa yorumlar için de benzer bir durum var. Herhangi bir flair alarak kısa yorumlarınızın onay beklemeden paylaşılmasını sağlayabilirsiniz.
Clanker aynı zamanda hakaret engelleme amacıyla içinde bazı kelimelerin geçtiği paylaşımları onaylanana kadar engelliyor. Çok kısa paylaşımlar gibi bazı durumlarda ise bizim değerlendirmemiz için sadece raporluyor. Kural ihlallerini yakalamamıza yardımcı olmak için siz de bir kuralı ihlal ettiğini düşündüğünüz yorumları ve paylaşımları raporlayabilirsiniz. (Subreddit kurallarina uymuyor seçeneğine tıklayın.) Her raporu görüyoruz. 👁️ 👄 👁️
r/felsefe moderatör ekibi olarak sorularınıza, fikirlerinize ve önerilerinize her zaman açığız, herkesin sağlıklı ve mutlu bir yıl geçirmesi dileğiyle
r/felsefe • u/After-Clock-3403 • 2h ago
«güzellik» üzerine • aesthetics Sanatın ahlaki bir mesajı olmalı mı?
Konuyu şu üç yerden ele alıyorum: Sanat sanat içindir, propaganda mı amaç mı, izleyicinin sorumluluğu.
Ben konuya diyalektik materyalist olarak bakıyorum. Yani sanatın boşlukta olmadığını, içinde doğduğu toplumun maddi koşullarının ürünü olduğunu ve o toplumu da dönüştürdüğünü savunuyorum.
- Sanat sanat içindir
Bana göre bu argüman değil, totoloji. "Sanat sanattır" demek. "Su sudur" demek gibi, hiçbir şey açıklamıyor.
Üstelik "sanatın ahlaki bir mesajı olmak zorunda değil" demek bile ahlaki bir tavır. "Sanatın toplumla, ahlakla işi olmasın" diyorsun aslında. Bu tarafsızlık değil, mevcut düzeni olduğu gibi kabul etmek.
Sanat tarih içinde değişen bir şey. "Sanat sanattır" deyip onu dondurursan, diyalektiği durdurursun. O yüzden sanatın mesajsız olabileceğini değil, mesajsızım diyenin bile bir mesaj verdiğini söylüyorum.
2. Propaganda mı amaç mı
Burada en çok karıştırılan şey, ahlaki mesajı olan her sanatı propaganda sanmak.
Propaganda yukarıdan dayatır: "Buna inan, bunu ahlaklı bul."
Ahlaki mesajı olan sanat ise çelişkiyi gösterir: "Bak, durum bu. Bu niye böyle? Bu ahlaki mi?"
Brecht'in yaptığı buydu. Seyirciye neyin doğru olduğunu söylemedi, onu rahatsız edip düşündürdü.
Yani ahlaki mesaj = propaganda demek değil. Mesajsızım diyen de aslında "her şey olduğu gibi kalsın" mesajını veriyor.
3. İzleyicinin sorumluluğu
"Sanatçı yapar, ahlaki yorumu izleyici yapar" deniyor. Bana göre bu eksik.
Sanki ortada tertemiz, boş bir izleyici var, eseri alıp kendi ahlakına göre yorumluyor. Öyle bir izleyici yok. İzleyicinin ahlakı, beğenisi, neyi doğru bulduğu da toplumda şekilleniyor.
O yüzden sorumluluk sadece izleyicide değil. Sanatçı da toplumun bir parçası. Yaptığı şey toplumu etkiliyorsa, "ben sadece yaptım, ahlaki yorumu size bıraktım" diyerek kaçamaz. Sorumluluk toplumsal koşullarda, ama sanatçı da o koşulların içinde sorumlu.Kısacası: Evet, sanatın ahlaki bir mesajı olmalı. Çünkü mesajsız sanat yok. Mesaj vermediğini iddia eden de bir mesaj veriyor: "Her şey olduğu gibi kalsın."
Sizce nerede yanılıyorum?
r/felsefe • u/Maleficent_Eagle_376 • 11h ago
yaşamın içinden • axiology Gerçekten affedilemeyecek hatalar var mıdır? (Extremler dışında)
r/felsefe • u/Old_Stomach_3510 • 1d ago
varlık • ontology Hayvan cinayetlerine felsefi açıdan yaklaşımınız nedir ?
r/felsefe • u/doonbucks • 20h ago
inanç • philosophy of religion Pascal'ın Kumarı
Düşünceleriniz neler? Bana Savaş Cebeci'nin %50 cennet %50 cehennem alınabilecek bir risk değil klibini andırdı biraz
r/felsefe • u/Rutkiye • 19h ago
güldürü İnternette dolaşan dark triad , makyavelizm , manipülasyon editlerini makyavelliye gösterme hayali
r/felsefe • u/Yasirovic • 12h ago
düşünürler, düşünceler, düşünmeler Fitch paradoksu hakkında sorularım
İlgimi çeken bir konu olur kendisi. Ancak Kp →p önermesi kabul edilebilir bir önerme mi düşündürücü. Yani bunun yerine Kp →◊p daha doğru olmaz mı?
Ayrıca fitch paradoksu kullanılarak omsiyans bir Tanrı kanıtlaması inşa edilebilir mi?
Bir de bu konu hakkında okuma önerisinde bulunabilir misiniz?
r/felsefe • u/Pure_Future_1683 • 20h ago
düşünürler, düşünceler, düşünmeler Düşünmek hakkında düşünmek hakkında ne düşünüyorsunuz?
İki aydır zihnimi meşgul eden bir düşünce var. Öyle sıradan, gelip geçici bir düşünceden bahsetmiyorum. Bazen gecenin bir yarısı uykumdan feragat edip sabaha kadar tavana ya da duvara bakarak bu meseleyi sorguluyorum. İşten eve geldiğimde, yemek yerken, yürürken, hatta hiçbir şey yapmadığım anlarda bile zihnim dönüp dolaşıp aynı noktaya geliyor.
Düşünmek…
Peki, düşünmek nedir? İnsan yalnızca düşündüğü şeyleri mi düşünür, yoksa düşünme eyleminin kendisini de düşünebilir mi? Bir düşüncenin farkına varmakla o düşünce üzerine düşünmek arasında nasıl bir sınır vardır? Dahası, düşüncelerimizi sorgularken bizi sorgulayan şey yine kendi zihnimiz değil midir?
Bir süredir kendime şu soruyu soruyorum: Düşünmek hakkında düşünmek hakkında ne düşünüyorsunuz?
Kendi çapımda birtakım cevaplara ulaştığımı düşünüyorum. Ancak her bulduğum cevap, beraberinde birkaç yeni soru getiriyor. Sanki zihnim, kendi kendisini anlamaya çalışırken sonsuz bir sorgulama döngüsüne giriyor. Bir düşüncenin başlangıcını bulduğumu sandığım anda, o başlangıcın da başka bir düşüncenin sonucu olduğunu fark ediyorum.
Şimdilerde ise mesele biraz daha karmaşık bir hâl aldı. Artık yalnızca düşünmek hakkında düşünmüyorum; düşünmek hakkında düşünmek hakkında düşünmek üzerine de kafa yoruyorum.
Belki de asıl mesele, insanın kendi zihnini ne ölçüde gözlemleyebildiği ve gözlemleyen zihnin kendisini ne kadar tanıyabildiğidir. Düşüncenin sınırlarını yine düşüncenin kendisiyle belirlemeye çalışmak, insanı kaçınılmaz olarak bir paradoksa sürüklüyor olabilir.
Nihayetinde merak ettiğim şey şu:
Düşünmek hakkında düşünmek hakkında düşünmek hakkında ne düşünüyorsunuz?
r/felsefe • u/Maroyexio • 8h ago
düşünürler, düşünceler, düşünmeler Bir insan biyolojik ihtiyaçlarına ne kadar karşı çıkabilir ?
Yani bir insan ona ne kadar acı uygulansa bile hala bir hareket yapabilir mi ? Veya bir insan hayatı boyunca mastürbasyon veya çiftleşme olmadan ne kadar dayana bilir?
r/felsefe • u/Diligent_String_9270 • 19h ago
düşünürler, düşünceler, düşünmeler Ölüm üzerine
Ölüm ne tuhaf şey, değil mi?
Bir gün en sevdiklerin yanında, seslerini duyuyor, yüzlerini görüyor, onlarla gülüp konuşuyorsun. Sonra bir gün geliyor ve artık onlara ulaşamıyorsun.
İnsan en çok da buna üzülüyor. Bir daha sarılamamak, seslerini duyamamak, birlikte sıradan bir gün bile geçirememek...
Düşünsene, bugün yanımızda olan insanlar bir gün sadece anılarımızda kalacak.
Belki de hayatın en acı gerçeği şu: Biz sevdiklerimizle sonsuza kadar kalacağımızı sanırken zaman sessizce geçip gidiyor.
Siz hiç ölümü ve sevdiklerinizi bir gün kaybedecek olma düşüncesini sorguluyor musunuz?
r/felsefe • u/RUZGAR1319 • 1d ago
düşünürler, düşünceler, düşünmeler Karl Marx ın materyalist din eleştirisinin yanlış anlaşılması
Marx ın yaklaşımındaki asıl mesele insanlara dinsizliği dayatmak değildir. insanların dini teselliye ihtiyaç duymasına neden olan şartları ortadan kaldırmak istemesidir, buna örnek olarak islamın başlangıcındaki cahiliyet dönemindeki kabile ilişkileri ve toplumsal hiyerarşi, toplumsal eşitsizlikler, dönemin dini ve kültürel çeşitliliği örnek gösterilebilir. İslam bu koşullara yönelik bir hareket olmuştur baktığınız zaman ve bu durum hemen hemen her din için geçerlidir. Marx da tam bu nomtada dini teselliye ihtiyacın doğduğu konuları değiştirmeyi amaçlar materyalist din eleştirisinde.
Eğer eksiğim yada yanlışım varsa affola.
r/felsefe • u/After-Clock-3403 • 1d ago
düşünürler, düşünceler, düşünmeler Roma hiç yıkılmasaydı dünya nasıl görünürdü?
Diyalektik materyalist olarak cevaplıyorum.
Bu soruya genelde şöyle cevap veriliyor: "Roma kalsaydı yollar, hukuk, mühendislik kalırdı, dünya daha ileri olurdu."
Bence tam tersi olurdu. Roma kalsaydı dünya daha geri olurdu. Nedenini 3 yerden anlatayım: Teknoloji, Din, Siyasi Yapı.
- Teknoloji: Daha ileri değil, daha geri olurdu
Roma'yı hep mühendislik harikalarıyla hatırlıyoruz. Su kemerleri, yollar, hamamlar. Ama Roma'nın teknolojisi bir noktada durdu.
Neden durdu? Çünkü Roma köleci bir sistemdi. Köle emeği bedavayken makineye yatırım yapmak mantıksızdı.
Bunun kanıtları var:
Su değirmeni M.Ö. 1. yüzyılda biliniyordu. Ama yaygınlaşması 300 yıl sürdü. Çünkü köle değirmeni daha ucuzdu.
Gallia'da, bugünkü Fransa'da, M.S. 1. yüzyılda ekin biçen bir makine icat edildi, vallus. Kimse kullanmadı. 100 köle daha ucuzdu. Makine unutuldu, 1800 yıl sonra yeniden icat edildi.
Roma ekonomisi üretmekten değil, fetih ve yağmadan besleniyordu. Trajan'ın Dacia seferinden gelen ganimet, Roma'nın yıllarca bütçesini karşıladı. Fetihler durunca, M.S. 2. yüzyıldan sonra ucuz köle akışı da durdu. Sistem yeni teknoloji üretmek yerine, elindeki köleleri daha çok sömürmeye çalıştı.
Yani teknoloji, akıllı insanlar olmadığı için değil, üretim tarzı onu gerektirmediği için tıkanmıştı.
Roma yıkılmasaydı, bu tıkanıklık devam ederdi. Roma'nın yolları kalsaydı, bilgi daha hızlı yayılırdı belki, ama yayılacak yeni bir bilgi olmazdı. Çünkü sistem, yeni bilgi üretmiyordu.
2. Din: Hristiyanlık zaten vardı, değişen şey Kilise'nin gücü olurdu
Burada çok büyük bir yanılgı var. İnsanlar sanıyor ki Roma pagan iken çöktü.
Hayır. Roma çöktüğünde zaten Hristiyandı.
380 yılında İmparator Theodosius, Selanik Fermanı ile Hristiyanlığı resmi devlet dini ilan etti. Roma 395'te ikiye bölündü, Batı 476'da düştü. Yani Batı düştüğünde, Roma zaten 96 yıldır resmi olarak Hristiyandı.
O yüzden "Roma yıkılmasaydı Hristiyanlık yayılır mıydı?" sorusu yanlış. Hristiyanlık zaten yayılmıştı.
Asıl soru şu: Roma yıkılmasaydı Kilise bu kadar güçlü olur muydu?
Bence hayır.
476'da Batı Roma düşünce, vergi toplayacak, ordu besleyecek, gıda dağıtacak devlet kalmadı. O boşluğu Papa doldurdu. 590'da Papa I. Gregorius, Roma şehrinin gıda dağıtımını, diplomasisini, hatta savunmasını yönetiyordu. Kilise, devlet olmadığı için devlet oldu.
Roma yıkılmasaydı, bu boşluk olmazdı. Kilise, devletin bir dairesi olarak kalırdı.
Bunun kanıtı Doğu'da. Doğu Roma 1453'e kadar yaşadı. Orada Patrik hiçbir zaman Papa gibi bağımsız olamadı. Çünkü imparator hep oradaydı. Patrik, imparatorun memuruydu. Batı'da imparator gidince, Papa imparatorun yerine geçti.
İslam için de aynı mantık geçerli. İslam 610'da doğduğunda, Roma ve Sasani İmparatorluğu 20 yıldır birbirini yiyip bitirmişti. İki imparatorluk da ekonomik olarak tükenmişti. Arabistan'daki boşluk, İslam'ın bir imparatorluk dinine dönüşmesini sağladı. Güçlü, tek bir Roma olsaydı, o boşluk olmazdı.
Yani Roma kalsaydı, din değişmezdi ama dinin siyasi gücü çok daha zayıf olurdu.
3. Siyasi Yapı: Adı Roma kalırdı, içi değişirdi
"Roma kalsaydı bugün hala imparatorlukla yönetiliyor olurduk" diyenler var. Bence bu da yanlış.
Roma kalsaydı, imparatorluk adı kalırdı ama içerik değişirdi. Zaten değişiyordu.
Bunun da kanıtları var:
M.S. 3. yüzyılda Diocletianus, köylüleri toprağa bağladı. Artık köylü toprağı terk edemezdi. M.S. 332'de Konstantin bunu kanunlaştırdı: "Kolonlar toprağa aittir." Bu artık kölelik değil, serfliktir. Feodalizmin ta kendisidir.
Aynı dönemde büyük toprak sahipleri, latifundia sahipleri, kendi topraklarında vergi topluyor, kendi askerini besliyor, kendi mahkemesini kuruyordu. İmparatorun kanunu kağıt üstünde kalıyordu. Bu, bildiğimiz feodal beyliktir.
Yani feodalizm, Roma yıkıldıktan sonra gelmedi. Roma'nın içinde, Roma yıkılmadan çok önce doğdu.
Doğu Roma bunun canlı kanıtı. Doğu, 1453'e kadar yaşadı. Ama 700'lerden sonra klasik Roma ekonomisi yoktu. Ordu, thema sistemine geçti: Askere toprak ver, toprağını koru. Bu, feodalizmin ta kendisi. Adı Roma, sistemi feodaldi.
Batı Roma da kalsaydı, aynısı olurdu. İmparator sembolik olarak kalırdı, güç yerel toprak sahiplerine geçerdi. Eninde sonunda yine feodal krallıklara bölünürdü, sadece daha yavaş olurdu.
Sonuç
Roma hiç yıkılmasaydı, dünya daha ileri olmazdı.
Teknoloji, köleci sistem yüzünden tıkanırdı.
Din, zaten Hristiyan olmuştu ama Kilise, devletin kontrolünde kalır, bağımsız bir güç olamazdı.
Siyasi yapı, adı Roma kalan ama içi feodalleşmiş bir yapıya dönerdi.
Yani yıkılan sadece bir devlet değil, köleci üretim tarzıydı. Roma siyasi olarak kalsaydı bile, o üretim tarzı yaşayamazdı.
Sizce ne olurdu? Roma kalsaydı dünya daha mı iyi olurdu, daha mı kötü?
r/felsefe • u/Classic-Wealth4938 • 19h ago
güldürü Filozof olmak istemiyorum yardım edin
Gûnlük hayatımdaki en ufak bir karar önce onunla ilişkili etkilere ondan sonra hayata bakıs acima sonra hedeflerim en sonda abuk subuk yerlere gidiyor, basit bir dusunce icinden cikilamaz bir hale donuyor. Benimse bunlara ayiracak zamanim yok zira hayatimin cok yogun olmasi gereken bir donemindeyim. Ancak bu durum ilerlememi kararlar almami zorlastiriyor.
r/felsefe • u/Kwenyz • 20h ago
yaşamın içinden • axiology Hayatı Belirsizliğe Rağmen Yaşanılabilir Kılan Şey Nedir
hayattan beklentiniz ne, ya da bir beklentiniz olmalı mı? düşününce bir noktada ölücez ve ne kadar yaşadığımızdan ziyade neler yaşadığımız önemli, ama hayattan ne istediğimi gerçekten bilmiyorum ve uğruna çabalayacak ne enerjim ne de bir umudum var şuan için tek plan psikoloji yazmak psikolog olacağımdan bile değil belki daha önce depresyon yaşamış birileriyle iletişimde bulunurum sonrasında ne olur bilemem belki mentali toparlar iyi bir psikolog olurum ya da alanı bırakıp başka bir şeye yönelirim ya da ya da yaralı bir kuşun acısını izlemek yerine dindiririm, ve hani böyle beklentim özel yetenekleri olan üstün zekalı biri olmak da değil ortalama sosyal arkadaslarıyla arada kafeye giden hafif ergenlik sacmalıkları olan mümkünse kendine belirli idealler belirlemiş biri olmak neden benim hakkım değildi ki ve mental durumla alakalı da değil yani tek olayım her zaman fazla farkındalıktı ekstra çalışıp bir şeyler başarayım diye concerta kullanmaya başladım ve 40lı yaşlarımda beni kalp krizinden öldüreceğini bike bile yani ama kitabın başına geçtim mi saatlerce sadece kitaba bakıyorum ya hani acaba ritalin falan mı şey yapsak diyorum doktora ama concerta bu hani ne kadar etki etmeyebilir eskiden düşünürdüm acaba bir inancım olsaydı doğaüstü bir güç ona sığınıp güvenmek gerçekten iyi gelebilir miydi diye şuan farkediyorum ki böyle bir dünyayı yaratan tanrının var olmadığına inanmak istiyorum
///
1-Lütfen akışına bırak gibi şeyler söylemeyin
2-şu çalışma konusunu ne zaman açsam yks için bu kadar stres yapmana gerek yok akışına bırak gibi şeyler duyuyorum ama yks hiçbir zaman benim için bir problem olmadı evet yüksek hedeflerim vardı odtü itü gibi okulları çok isterdim sadece ortam için yani orada kendi kafamda beni anlayacak belki felsefe bilim konuşabileceğimiz birilerini bulurum diye (((felsefe bilim psikoloji üzerine çok kitap okuduğum bir alan değil hep bunlar hakkında kitap okuyayım araştırmalar yapayım diyerek geçti hayatım ama asla yapmadım özellikle felsefe de felsefik sorular hep gelirdi sorgulardım ama üzerine bitirdiğim bir kitap bile yok mesela bu kadar farkındalık sahini olup devamını getirememek o kadar koyuyor ki her gün bitsin istiyorum))) ülkenin öğrencilere verdiği değer de ortada zaten kısacası yks hiçbir zaman ana problem değildi
3-depresyon döneminden geçtiğim için bazı düşüncelerimin gerçek olmadığını beynimin çarpıttığını söyleyebilirsiniz olabilir, bilemiyorum bence böyle olduğum için depresyona girdim çıkabilirsem neler değişir bilemem ama depresyon döneminden geçen birine yardımcı olmak isterdim iyilik meleği falan sanmayın beni ama şu şey kimsenin yaşamayı hak edebileceği bir şey değil tüm benlik algın, değerlerin, zevk aldığın şeyler hepsini alıyor elinden ve kim olduğunu tanıyamıyorsun artık cansız bir bedendesin sanki uyanıyosun saatlerce yataktan kalkamıyosun ve neden bu durumdasın cevabı yok
Son olarak her problemi içinizde çözmeye çalışmayın, beyin olumsuzu görmeye çok eğilimlidir genel çerçevede başkalarının doğrusundansa kendi yanlışımızı yapmamız gerektiğini düşünürüm çünkü o hayat sizindir ve sizin seçimlerinizden ibaret olmalı ama bu seçimlerde olabildiğince her tercihin sonucunu öngörüp kararınızı o riski alarak verin ki pişmanlığın hayatınızda bir yeri olmasın ama psikolojik durumları kendi içinizde çözmeye çalışmamanızı öneririm
r/felsefe • u/DragBasic2381 • 1d ago
inanç • philosophy of religion Daha iyi bir evren mümkün
Sizce acının olmadığı , ölümün Avengers'taki gibi olduğu, hayvanların yaşamak için birbirini yemek zorunda olmadığı bir dünya mümkün değil miydi? Tanrı neden bu kadar acımasız sizce ?
r/felsefe • u/arin123456789 • 21h ago
güldürü Socrates ve Platon'un yanına bir üçüncü geliyor
r/felsefe • u/arin123456789 • 21h ago
yönetim • philosophy of politics Anarko kapitalizm hakkında ne düşünüyorsunuz (video dikkat çekmek için)
r/felsefe • u/Famous_Ad8940 • 2d ago
yaşamın içinden • axiology İntiharı bencillik olarak nitelemek, insanın kendine ve başkalarına karşı ödevlerini ihlal etmesiyle mi ilgilidir yoksa acının öznelliği, başkalarının yükümlülük beklentisini ahlaki açıdan geçersiz kılar mı
2-3 gündür intiharın duygusal sebeplerini ve arkasındaki felsefeyi çok düşünüyorum aklıma en çok takılan da bu
r/felsefe • u/lastveganweasel • 1d ago
/r/felsefe’ye aşkın düşüncelerle başı dertte olan herkese hediyemdir. umarım faydası olacaklara ulaşır
mantra, açıklaması kendi içinde
r/felsefe • u/Curious_Towel4700 • 1d ago
varlık • ontology Uzayın düzlüğü bir yaratıcının varlığını zorunlu kılar.
Uzay-zamanın geometrisi, içindeki madde ve enerji yoğunluğuna bağlı olarak şekillenir.
Kozmolojide evrenin yoğunluğunun kritik yoğunluğa oranı `Ω (omega)` ile gösterilir.
`Ω` için 3 temel ihtimal vardır:
*1- Açık Evren: `Ω < 1`*
Madde-enerji miktarı kritik değerden azdır. Uzay, bir at eyeri gibi negatif eğrilidir. Paralel doğrular birbirinden uzaklaşır.
*2- Kapalı Evren: `Ω > 1`*
Madde-enerji miktarı kritik değerden fazladır. Uzay, bir küre gibi pozitif eğrilidir. Paralel doğrular bir noktada kesişir.
*3- Düz Evren: `Ω = 1`*
Madde-enerji miktarı tam olarak kritik değerdedir. Öklid geometrisi geçerlidir. Paralel doğrular sonsuza kadar paralel kalır.
Güncel kozmolojik gözlemler, özellikle CMB ve süpernova verileri, evrenimizin `Ω ≈ 1.000` yani tam olarak düz veya düze inanılmaz derecede yakın olduğunu gösteriyor.
Genel göreliliğe göre "düzlük" kararsız bir dengedir. Evren genişledikçe, eğer başlangıçta tam düz değilse, düzlükten sapma miktarı zamanla katlanarak artar.
- *Eğer başlangıçta çok hafif açık olsaydı:* Kütleçekimi genişlemeyi durduramazdı. Evren hızla bomboş, galaksi oluşumunun gerçekleşemeyeceği bir yapıya giderdi.
- *Eğer başlangıçta çok hafif kapalı olsaydı:* Kütleçekimi genişlemeyi çok erken yenerdi ve evren kısa sürede "Büyük Çöküş" ile kendi içine çökerdi.
Evrenimizin 13.8 milyar yıl sonra bile hala `Ω ≈ 1` seviyesinde kalabilmesi için, Büyük Patlama’dan hemen sonraki Planck zamanındaki `Ω` değerinin 1’den sapmasının `1 / 10^60`’tan daha küçük olması gerekir. Bu, inanılmaz bir hassasiyettir.
Gözlemlenebilir evrenin toplam kütle-enerjisi, karanlık madde ve karanlık enerji dahil, yaklaşık `10^54 kg` mertebesindedir.
Bu durumda başlangıçtaki toplam kütle-enerji miktarındaki izin verilen hata payı:
`10^54 kg / 10^60 = 10^-6 kg = 0.001 gram` mertebesindedir.
Yani büyük patlama anında evrenimiz
0.001 gram fazla olsaydı: Evren çok erken çöker, yıldız ve galaksi oluşamazdı.
0.001 gram eksik olsaydı: Evren çok hızlı dağılır, yapı oluşumu gerçekleşemezdi.
Bazı kozmologlar evrendeki bu ince ayarı kozmik enflasyon teorisi ile açıklamaya çalışır. Fakat bu teori bir ince ayarı açıklamaya çalışırken yeni ince ayar problemleri doğurur
r/felsefe • u/Curious_Towel4700 • 1d ago